ΟΙ ΕΡΟΥΛΟΙ, ΟΙ ΒΑΝΔΑΛΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ

Στις 18 Οκτωβρίου 1838,  παρουσία του βασιλικού ζεύγους Όθωνα και Αμαλίας,  πραγματοποιήθηκε στο Μεσολόγγι η τελετή του ενταφιασμού των λειψάνων του Μάρκου Μπότσαρη και τα εγκαίνια του Τύμβου των Ηρώων.  Πάνω στον τάφο του Μπότσαρη τοποθετήθηκε η «Ελληνοπούλα» (Mausolée de Markos Botzaris) του Γάλλου γλύπτη Pierre- Jean David d’ Angers (1788 - 1856).

Read more »

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΡΑΧΜΗΣ

Στις 22 Ιανουαρίου 1842 η «Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος», η οποία τότε ακόμη χρησιμοποιούσε παράλληλα την  ονομασία «Ελληνική Τράπεζα», θέτει σε κυκλοφορία τα πρώτα της τραπεζογραμμάτια τα οποία τυπώθηκαν σε τέσσερις αξίες, των 25, 50, 100 και 500 δραχμών, στη Γαλλία, υπό την επίβλεψη του Εϋνάρδου. Αρχικώς κυκλοφόρησαν οι αξίες των 100 και των 500 δραχμών, οι οποίες είχαν παραγγελθεί νωρίτερα και παραληφθεί ήδη από τον Νοέμβριο του 1841 και τέσσερις μήνες αργότερα η αξία των 25 δραχμών και στις 14 Αυγούστου 1842 η  αξία των 50 δραχμών. Η εφημερίδα των Αθηνών «Αιών» το Σάββατο 24 Ιανουαρίου 1842 ανακοινώνει την κυκλοφορία των πρώτων χαρτονομισμάτων ως εξής: «Από τις 22 Ιανουαρίου ήρχισαν καταβαλλόμενα εις την Τράπεζαν τα χρήματα των Μετόχων, και σφραγιζόμενον το χαρτίον, το οποίον μέλλει να τεθή εις κυκλοφορίαν. Ήρχισαν επίσης ενεργούσα η Τράπεζα προεξοφλήσεις, γενομένου του καταλόγου επί των πιστώσεων, τας οποίας δύναται να έχη εις την Τράπεζαν έκαστος έμπορος αναλόγως των κεφαλαίων και της υπολήψεώς του. Συντάττεται ωσαύτως και ο κατάλογος των κατά τας επαρχίας πραγματογνωμόνων, οίτινες θέλουσι διαγνωσθή τάχιστα».

Read more »

ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΕ ΜΙΑ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια καταγράφτηκε ως το πρώτο πολιτικό έγκλημα στην ιστορία της νεότερης Ελλάδος, επειδή ο Καποδίστριας ήταν εκλεγμένος από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, άρα ήταν ο εκλεκτός του ελληνικού λαού παρά την αντιπολίτευση που αντιμετώπιζε·  γιατί διαπράχθηκε όταν πλέον η χώρα βρισκόταν και νομικά στη διαδικασία της πλήρους ανεξαρτησίας και της καθίδρυσης ενός σύγχρονου και ευνομούμενου κράτους·  γιατί ο Καποδίστριας δεν  ήταν απλά μέλος ή μέρος ενός από τους αρκετούς πόλους  εξουσίας, όπως συνέβη με τα θύματα των εμφυλίων, αλλά ήταν ο ίδιος η εξουσία, άρα έμμεσα οι δολοφόνοι στράφηκαν και εναντίον του θεσμού, γνωρίζοντας εκ των προτέρων, ανεξάρτητα εάν ήταν ή όχι αυτό στις προθέσεις  τους,  ότι  η χώρα κινδύνευε  να μείνει ακυβέρνητη·  γιατί από τη δολοφονία του οι αυτουργοί προσδοκούσαν οφέλη όχι μόνο για συγκεκριμένα πρόσωπα- τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη- αλλά και για  ευρύτερες κοινωνικές ομάδες- Μανιάτες, Υδραίους, οπαδούς του συντάγματος κ.α. ·   και τέλος,  γιατί οι επιπτώσεις της αποτρόπαιας πράξης  ήταν καθοριστικές  για τις  εξελίξεις που ακολούθησαν στο νεοπαγές ελληνικό κράτος. 

Read more »

ΑΝΑΓΚΑ ΚΑΙ Η ΑΘΗΝΑ...ΠΕΙΘΕΤΑΙ

Συχνά διαβάζουμε στον Τύπο ανακοινώσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για την παραχώρηση ή μη αρχαιολογικών χώρων για τη διεξαγωγή πολιτιστικών ή και εμπορικών  ακόμη εκδηλώσεων. Οι αποφάσεις, στις περισσότερες των περιπτώσεων, είναι απορριπτικές των αιτημάτων, ενώ οι λίγες που γίνονται δεκτές, υποχρεώνονται, ορθώς, στην τήρηση πολλών και αυστηρών κανόνων.

Read more »

Ο ΕΫΝΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΟΥ

Ο Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος (Jean-Gabriel Eynard, 1775-1863) ήταν Γάλλος τραπεζίτης, που μετά το 1808 πολιτογραφήθηκε Ελβετός. Θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς  φιλέλληνες. Έγινε διάσημος στους ηγετικούς ευρωπαϊκούς κύκλους για τις οικονομικές του γνώσεις και την περιουσία του. Πήρε μέρος στο Συνέδριο της Βιέννης το 1814, εκπροσωπώντας την Ελβετία και εγκαταστάθηκε στη Γενεύη. Εκεί γνώρισε και τον Καποδίστρια, με τον οποίο έκτοτε συνδέθηκε φιλικά. Ο Εϋνάρδος  υπήρξε φιλέλληνας με έντονη δράση, καθώς τέθηκε επικεφαλής του φιλελληνικού κομιτάτου στη Γενεύη.

Read more »

Ο ΛΑΜΑΡΤΙΝΟΣ ΚΑΙ Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ

Στις 6 Αυγούστου 1832  ο   Alphonse de Lamartine προερχόμενος από τη Μάλτα και στην αρχή ενός μεγάλου του ταξιδιού στην Ανατολή αντικρίζει για πρώτη φορά τις ελληνικές ακτές[1]: «Η βροντή ξεσπάει και, μαζί μ’ αυτήν, πετάγονται οι αστραπές ενώ ένας δυνατός νοτιοανατολικός άνεμος κουβαλάει μαζί του τη ψύχρα και την υγρασία των δικών μας βροχερών φθινοπωριάτικων ανέμων. Μας βγάζει μεμιάς απ’ την ευθεία  για να μας πετάξει ανάμεσα στο ακρωτήρι του Ματαπά και το νησί των Κυθήρων  απ’ όπου και μας σπρώχνει πολύ κοντά στην ακτή του Ναυαρίνου. Αυτή την ακτή την οποία ξεχωρίσαμε από τα δύο νησιά  που βρίσκονται στην είσοδο  του λιμανιού και απ’ το πανέμορφο βουνό, με τους δύο λόφους που το καλύπτουν από τη μεριά της Ανατολής. Εκεί είναι που αντήχησε λίγο καιρό πριν το κανόνι της Ευρώπης και καλούσε την Ελλάδα να ξαναγεννηθεί, αν πράγματι το ήθελε· η Ελλάδα όμως σήμερα, ελεύθερη από τους δυνάστες της, παραμένει υπόδουλη της ίδιας της μανίας της. Έκανε να χυθεί το  αίμα ενός γενναίου ανθρώπου, του Καποδίστρια, που είχε αφιερώσει τη ζωή του στην ελληνική υπόθεση. Η δολοφονία ενός δικαίου, από τους πρώτους πολίτες της, εγκαινιάζει με άσχημο τρόπο μια εποχή ανάστασης και αρετής. Είναι θλιβερό, η πρώτη σκέψη στο νου κάποιου ταξιδιώτη, ο οποίος είχε έρθει να υποκλιθεί μπροστά στη γη της δόξας και της αρχαίας αρετής, να είναι η σκέψη ενός φοβερού εγκλήματος».

Read more »

Ο ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ

Ο Παρθενώνας και τα μνημεία της Ακρόπολης είναι βέβαιο πως τουλάχιστον στη διάρκεια των τριών τελευταίων αιώνων έχουν απωλέσει από επώνυμους και ανώνυμους «αρχαιόφιλους περιηγητές-αρχαιοκάπηλους» ένα σημαντικό μέρος της  οικοδομικής ύλης και του διακόσμου των. Κάποιοι αφαίρεσαν γλυπτά και σημαντικά αρχιτεκτονικά μέλη, κάποιοι άλλοι μικρούς λίθους και θραύσματα για «ενθύμιο». Σε μερικές περιπτώσεις, όμως, στο παρελθόν και το ελληνικό κράτος δείχτηκε γαλαντόμο μοιράζοντας τεμάχια του Παρθενώνα. Σε μια τέτοια περίπτωση αναφέρεται και η ιστορία που ακολουθεί.

Read more »

ΕΝΑ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ

 Στις 22 Απριλίου 1835 τελείται παρουσία του βασιλιά, των μελών της Αντιβασιλείας, των υπουργών, των πρέσβεων και πλήθος λαού το ετήσιο μνημόσυνο του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Συγχρόνως γίνεται και η ανακομιδή των λειψάνων του από την Σαλαμίνα, όπου τάφηκε μετά τον θάνατό του, στο τόπο που έπεσε μαχόμενος στο Φάληρο. Ταυτόχρονα γίνεται και ανακομιδή και άλλων ηρωικώς πεσόντων στις διάφορες μάχες που έγιναν στον Πειραιά και τις τριγύρω περιοχές, όπως του Λάμπρου Βέικου, του Δράκου, του Ιωάννου Νοταρά, του Κουρμούλη και πολλών άλλων. Σύμφωνα με την εφημερίδα ΑΘΗΝΑ της 24ης Απριλίου 1835: «Ο άγιος Αιγίνης μετά των εκεί προσδιορισθέντων ανωτέρων αξιωματικών εσυντρόφευσαν τα λείψανα του Καραϊσκάκη και τα έφεραν εις τον λιμένα της Σαλαμίνος, όπου τα επεβίβασαν εις την περιμένουσαν Λέμβον και τα έφεραν εις τον Πειραιά. Εκεί τα εχαιρέτησαν με 17 κανονιοβολισμούς τα εσυντρόφευσεν δ’ακολούθως ο άγιος Αττικής μετά του κλήρου του δια ψαλμωδιών και στρατιωτικής μουσικής και τα έφεραν εις τον τόπον όπου είχεν ανεγερθή το μνημείον. Συγχρόνως δ’απαντήθησαν τα από την αγίαν Ειρήνην μεταφερόμενα λείψανα των λοιπών ηρώων, όπου αι δύω μουσικαί δια των πενθίμων φωνών των έφεραν εις την μεγαλυτέραν κατάνυξιν το πλήθος. Τότε ο κύριος Ιάκωβος εξεφώνησεν τον επιτάφιον λόγον, εψάλη το μνημόσυνον και μετά την τελείωσιν αυτού ο Βασιλεύς πλησιάσας εις το κιβώτιον των λειψάνων του μακαρίτου Καραϊσκάκη , είπεν: Δεν σ’έφθασα ώ ήρως ζώντα δια να ανταμείψω τα όσα ένδοξα κατωρθώματά σου, σε ανταμείβω λοιπόν και μετά θάνατον». Εκβαλλών ο Όθων τον οποίον έφερεν μέγα σταυρόν του Σωτήρος τον έθηκεν επί της κεφαλής του, λέγων: «ούτος δίδεται εις την οικογένειάν σου προς μνημόσυνον αιώνιον των προς τον Ελληνικόν αγώνα λαμπρών κατορθωμάτων σου». Έπειτα στρέψας προς τα δύω κόρας του μακαρίτου τας είπεν  ότι, την φροντίδα την οποίαν δι’αυτάς ήθελεν έχει ο πατήρ των αν  εζούσε, αναδέχεται ο Ίδιος. Κατά συνέπειαν δε της ομιλίας ταύτης ανεγνώσθη διάταγμα, δια του οποίου εχαρίζετο εις την μεγαλυτέραν 500 στρέμματα γης εις κόρινθον, τα εκατόν δια σταφίδα και 6.000 δραχμάς ως προίκα δια να την νυμφευθή ο δεύτερος υιός του Νοταρά, καθώς ζώντος του πατρός του ήτον συμφωνημένον. Τότε  ο αντισυνταγματάρχης Σ. Μήλιος εξεφώνησε λόγον ευχαριστήριον προς τον Βαιλέα. Εναποτέθη το λείψανον του Καραϊσκάκη εις τον τάφον, και συγχρόνως και τα λοιπά κιβώτια, εις τον άντικρυ τούτου επίτηδες ετοιμασθέντα τάφον, ακολούθως ερρίφθησαν τεσσαράκοντα πέντε βολαί κανονίων, και ούτως διελύθη η παράταξις.[…]». [1]

Read more »

ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΚΩΛΕΤΤΗ

Ο Κωλέττης κατάφερε μέσα στα τρία χρόνια της πρωθυπουργίας του  (1844- 1847) να κερδίσει σε τέτοιο βαθμό την εμπιστοσύνη του θρόνου, ώστε η Αμαλία να τον θεωρεί ως τον μόνο αξιόλογο πολιτικό της χώρας. Γράφει στον πατέρα της  στις 12 Απριλίου 1847 : «Τι φοβάται η Αγγλία; Εκλογές που θα διεξαχθούν από τον Κωλέττη; Δεν θα τις αποφύγει. Τι άλλο φοβάται; Ένα ανεξάρτητο βασίλειο; Θα γίνει και αυτό. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα διαλυθεί η βουλή».

Read more »

Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΚΑΙ Η ΤΡΟΪΚΑ

Η εκλογή του Όθωνα στον ελληνικό θρόνο συνοδεύτηκε με την απόφαση  να παραχωρηθεί στο νέο κράτος δάνειο 60.000.000 φράγκων, χωρισμένο σε τρεις ισόποσες δόσεις, με την εγγύηση της Γαλλίας, της Αγγλίας και της Ρωσίας. Το δάνειο δόθηκε, η εξυπηρέτησή του, όμως, από ελληνικής πλευράς ποτέ δεν υπήρξε στοιχειωδώς ικανοποιητική. Το 1857 οι Δυνάμεις αποφάσισαν   από κοινού να ασχοληθούν για πολλοστή φορά με το Ελληνικό πρόβλημα, αυτή την φορά μάλιστα με την αποστολή εκπροσώπων τους, κάτι σαν τη σημερινή Τρόικα, στην ίδια τη χώρα, για να ελέγξουν από κοντά τα οικονομικά της και να προτείνουν λύσεις.

Read more »

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ: ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 1833

Ο Γρηγόριος Παλαιολόγος (Κωνσταντινούπολη 1793 – 1844;), γεωπόνος, φιλόλογος και συγγραφέας πρωτοπόρος στα ελληνικά γράμματα,  το 1826 βρέθηκε στη Γαλλία, όπου σπούδασε γεωπονία με υποτροφία της Φιλελληνικής Εταιρείας του Παρισιού. Το 1829, μετά από αίτημα του Καποδίστρια προς την Εταιρεία για την αποστολή ειδικού και μεσολάβηση του φιλέλληνα Εϋνάρδου,  ήλθε στην Ελλάδα με χρήματα, μηχανήματα και σπόρους[1] για να βοηθήσει την ελληνική γεωργία. Διορίστηκε διευθυντής των εθνικών κτημάτων και του προτύπου αγροκηπίου της Τίρυνθας, όπου και  έθεσε σε εφαρμογή ένα μεγαλεπήβολο πρόγραμμα για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής γεωργίας. Μετά το θάνατο του Καποδίστρια απομακρύνθηκε από τη θέση του. Το 1833, στο Ναύπλιο, εξέδωσε τον πρώτο τόμο του συγγράμματος «Γεωργική και Οικιακή Οικονομία» και  το 1835, στην Αθήνα, όπου είχε ήδη εγκατασταθεί, τον δεύτερο. Από το πρωτοποριακό και καλογραμμένο αυτό βιβλίο παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα που αναφέρεται στον καπνό και στη συνήθεια του καπνίσματος. Από τότε με βάση και μόνο την εμπειρία το κάπνισμα θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο για την υγεία:

Read more »

ΕΝΑΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΤΟΥ 1831

Στις 14/26 Μαΐου 1831 τα αμερικανικά πολεμικά πλοία του στόλου της  Μεσογείου, USS CONSTELLATION- φρεγάτα-και USS BOSTON- sloop- προερχόμενα από την Σμύρνη κατευθύνονται προς την ηπειρωτική Ελλάδα. Δύο ημέρες μετά η αμερικάνικη μοίρα καταπλέει στο Ναύπλιο. Ο αιδεσιμότατος Enoch Cobb Wines (1806 – 1879) που επιβαίνει στην μοίρα, όταν θα επιστρέψει στην πατρίδα του θα εκδώσει τις εντυπώσεις  από το ταξίδι του αυτό στην Ανατολή σε δύο τόμους[1] με τίτλο: Two Years and a Half in the Navy, in two volumes, London 1833:

Read more »