Ο Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος (Jean-Gabriel Eynard, 1775-1863) ήταν Γάλλος τραπεζίτης, που μετά το 1808 πολιτογραφήθηκε Ελβετός. Θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς φιλέλληνες. Έγινε διάσημος στους ηγετικούς ευρωπαϊκούς κύκλους για τις οικονομικές του γνώσεις και την περιουσία του. Πήρε μέρος στο Συνέδριο της Βιέννης το 1814, εκπροσωπώντας την Ελβετία και εγκαταστάθηκε στη Γενεύη. Εκεί γνώρισε και τον Καποδίστρια, με τον οποίο έκτοτε συνδέθηκε φιλικά. Ο Εϋνάρδος υπήρξε φιλέλληνας με έντονη δράση, καθώς τέθηκε επικεφαλής του φιλελληνικού κομιτάτου στη Γενεύη.
Η σημαντικότερη προσφορά του Εϋνάρδου στον εθνικό αγώνα υπήρξε η συμβολή του στη σύναψη δανείων του νέου ελληνικού κράτους από τραπεζικούς οίκους στο Λονδίνο και το Παρίσι, καθώς και η πρωτοβουλία του για οργάνωση εράνων, με σκοπό την οικονομική ενίσχυση της Επανάστασης. Το 1827 ανακηρύχθηκε επίτιμος πολίτης της Ελλάδος, σχεδίασε την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας, της οποίας υπήρξε επίτιμος διοικητής μετά την ίδρυσή της το 1841, ενώ χορήγησε το 1847 πενήντα χιλιάδες φράγκα για την ικανοποίηση οικονομικών απαιτήσεων της Αγγλίας από το δάνειο του 1832.
Ο Εϋνάρδος διατήρησε μέχρι το θάνατό του συχνή επικοινωνία με τον φίλο του Γεώργιο Σταύρου (1788-1869), πρώτο διοικητή της Εθνικής Τραπέζης, ο οποίος ποτέ δεν έπαυσε να συμβουλεύεται τον πολύπειρο Ελβετό φίλο του. Χαρακτηριστικά αυτής της σχέσης, αλλά και της αγάπης του Εϋνάρδου για τους Έλληνες και την Ελλάδα είναι τα παρακάτω αποσπάσματα από επιστολές του προς τον Γεώργιο Σταύρου, τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της Εθνικής Τράπεζας.
Στο πρώτο απόσπασμα από επιστολή του της 5/17 Οκτωβρίου 1842[1] στον Γεώργιο Σταύρου, διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, ο Ελβετός τραπεζίτης επισημαίνει τη μεγάλη σημασία που έχει η ύπαρξη μιας εύρωστης τράπεζας για την οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της χώρας, καθώς και για την ανάγκη να κρατηθούν κάθε είδους πολιτικές μηχανορραφίες ή παρεμβάσεις μακριά από το νεοπαγές ίδρυμα:
«Διαβάζω με στενοχώρια πώς θα αντιμετωπίσετε μερικά εμπόδια από μέρους εκείνων που θέλουν να μεταχειριστούν το Ίδρυμα [Εθνική Τράπεζα] για να ευνοήσουν τους φίλους τους. Σας προτρέπω στο έπακρο, όπως και τον κ. Lemaitre, να αντιταχθείτε ενεργητικά σε κάθε μηχανορραφία αυτού τον είδους. Μια Τράπεζα, ανάμεσα σε εκείνους που ζητούν δάνεια, πρέπει να διευκολύνει μονάχα τους πραγματικά φερέγγυους, ή εκείνους που λόγω του ήθους τους εμπνέουν απόλυτη εμπιστοσύνη. Το Ίδρυμα πού διευθύνετε πρέπει να είναι εξασφαλισμένο από κάθε κίνδυνο πτώχευσης ή έστω στιγμιαίας δυσχέρειας: αυτό έχει τεράστια σημασία για το μέλλον τής Τράπεζας και για το καλό και την οικονομική πίστη της Ελλάδος. Αντιμετωπίζω το θέμα με μέγιστο πολιτικό ενδιαφέρον. Η Ελλάδα είναι ένα κράτος πού τώρα δημιουργείται και πού μπορεί να κληθεί να παίξει ρόλο στην Ευρώπη. Αλλά να είστε βέβαιος πώς το ρόλο αυτό θα τον παίξει μόνο αν τα οικονομικά της βρίσκονται σε καλή κατάσταση και αν η Τράπεζα αποτελεί το πηδάλιο του μέλλοντός της.
Δεν βλέπω να υπάρχει καμία δυσκολία στο να βοηθάει η Τράπεζα την Κυβέρνηση. Κάτι τέτοιο είναι μάλιστα αναγκαίο. Όταν προσπαθούσα να εξασφαλίσω τις προϋποθέσεις για την επιτυχία του Ιδρύματος, είχα πάντα κατά νου ότι η Τράπεζα θα έπρεπε να εξυπηρετεί την Κυβέρνηση, αλλά βεβαίως στα όρια που επιβάλλει η φρόνηση».
Στο δεύτερο απόσπασμα από επιστολή της 5/17 Δεκεμβρίου 1842 του Εϋνάρδου στον Γεώργιο Σταύρου, ο Ελβετός φιλέλληνας δίνει συμβουλές για το περιορισμό της εξαγωγής χρημάτων από την χώρα με την διοχέτευσή τους, με τη συνδρομή της τράπεζας, σε φερέγγυες εμπορικές και βιομηχανικές επενδύσεις:
«Είναι γεγονός πώς η εξαγωγή των χρημάτων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες συμφορές της Ελλάδος και πώς η μεγαλύτερη υπηρεσία πού μπορεί κανείς να προσφέρει στη χώρα θα ήταν να εμποδίσει αυτό το πράγμα. Αλλά το μοναδικό μέσο συνίσταται στην επέκταση τον εμπορίου και της βιομηχανίας. Μη νοιάζεστε, λοιπόν, για τους εχθρούς της Τράπεζας, και συνεχίστε να εξυπηρετείτε τους πάντες, με τον όρο ότι υπάρχει ασφάλεια. Γιατί στην ασφάλεια βρίσκεται το βασικό κεφάλαιο για τις εργασίες της Τράπεζας. Ας κερδίζετε λίγα, έστω, αλλά προπαντός δεν πρέπει να χάνετε.[…]Εάν ή Τράπεζα μπορεί να βοηθήσει το ζαχαρουργείο χωρίς να διακινδυνεύσει τίποτε, πρέπει να το κάμει. Αλλά ο σκοπός αυτός δεν πρόκειται να επιτευχθεί αν το δάνειο χρησιμοποιηθεί για να εξοφληθούν άλλα χρέη. Αυτό πού χρειάζεται είναι να δοθούν στο ζαχαρουργείο τα μέσα που θα του επιτρέψουν να αρχίσει την παραγωγή. Τότε μόνο προσφέρουμε υπηρεσία στη χώρα. Αν λοιπόν η Τράπεζα μπορεί, χωρίς να διατρέξει κινδύνους, να βοηθήσει αυτή την επιχείρηση να λειτουργήσει, θα ήμουν πολύ ευχαριστημένος. Αλλά, επαναλαμβάνω, τα χρήματα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την παραγωγή και όχι για να εξοφληθούν παλαιά χρέη».
Αλήθεια, πόσο επίκαιρα ακούγονται και σήμερα τα λόγια και οι συμβουλές αυτού του σπουδαίου ανθρώπου, που στήριξε με τόση ανιδιοτέλεια την Ελλάδα σε στιγμές πραγματικά δύσκολες;
[1] Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Μνήμη Ιωάννη-Γαβριήλ Εϋνάρδου, ΕΤΕ, Αθήνα 1977
Add comment
Comments