Η Βαυαρία, όταν οι Δυνάμεις αρνήθηκαν να δώσουν την τρίτη δόση του δανείου των 60.000.000 φράγκων στην Ελλάδα, το 1835, με πρωτοβουλία του Λουδοβίκου Α΄ παραχώρησε στην Ελλάδα δάνειο ύψους 4.000.000 φράγκων, σε τρεις δόσεις, με υποθήκευση από το βαυαρικό κράτος της ετήσιας χορηγίας του Όθωνα, ύψους 80.000 ασημένιων φλορινιών.
Όταν ο Λουδοβίκος Α΄ παραιτήθηκε από τον θρόνο, το 1848, η βαυαρική βουλή ζήτησε να παρακρατηθεί η χορηγία του Όθωνα και να υποχρεωθεί ο Λουδοβίκος να επιστρέψει από την προσωπική του περιουσία το δάνειο στο βαυαρικό κράτος. Οι συζητήσεις που έγιναν στη βαυαρική βουλή για το θέμα, όπως αναφέρει η Αμαλία σε επιστολή προς τον πατέρα της, ήταν προσβλητικές για την Ελλάδα και τον Όθωνα: «Εξαιρετικά δυσάρεστη είναι η ιστορία για το ζήτημα του δανείου, η οποία συζητείται στη Βουλή της Βαυαρίας με ένα πραγματικά αναξιοπρεπή τρόπο», σημειώνει. Ο ίδιος, ο τέως πλέον βασιλιάς Λουδοβίκος Α΄, σε επιστολή του της 10 Απριλίου 1849, επανέρχεται στο ζήτημα της επιστροφής του δανείου: «Κατά την συνεδρίαση του Βαυαρικού Υπουργικού Συμβουλίου, την οποίαν συγκάλεσε ο βασιλιάς Μαξιμιλιανός, ο αδελφός σου, έγινε συζήτηση προς διακανονισμό του δανείου προς την Ελλάδα από τα χρήματα για τα οχυρωματικά έργα. Στη διάρκεια της συνεδρίασης κανένας δεν άνοιξε το στόμα του για να με υπερασπιστεί. Ήδη η Βουλή απαιτεί να πληρώσω με δικά μου χρήματα το κεφάλαιο του δανείου μαζί με τους τόκους. […] Μερικές ημέρες πριν από την έναρξη των εργασιών της βουλής, ο υπουργός των Οικονομικών της Βαυαρίας-πρόκειται μάλλον για τον Joseph von Aschenbrenner -απηύθυνε απρεπέστατη επιστολή προς τον Βασιλιά Μαξιμιλιανό, στην οποία τόνιζε ότι ούτε για μια ημέρα ήταν πλέον δυνατό ν’ αναβληθεί η εξόφληση του δανείου, γιατί σε αντίθετη περίπτωση ο κίνδυνος θα ήταν πολύ μεγάλος. Κατόπιν τούτου αναγκάσθηκα να πληρώσω ολόκληρο το ποσό του δανείου, 1.529.333 γκούλντεν, από το προσωπικό μου ταμείο για τα χρέη της Ελλάδος. Με αυτό τον τρόπο έχασα ένα πολύ μεγάλο μέρος από τα κεφάλαιά μου. Τουλάχιστον προσπάθησε, αφού η Ελλάδα δεν δύναται να μου αποσβέσει το κεφάλαιο, να μου καταβάλει τουλάχιστον τους τόκους».
Το δάνειο η Ελλάδα δεν το αναγνώρισε, ούτε και μετά την έξωση του Όθωνα, το 1862. Τελικώς, το 1878, ο αρχικαγκελάριος Μπίσμαρκ, στη διάρκεια του Συνεδρίου του Βερολίνου, προκειμένου να εκχωρηθεί η Θεσσαλία και μέρος της Ηπείρου στην Ελλάδα, επέβαλε στην ελληνική κυβέρνηση την εξόφλησή του.
Είναι φανερό ότι σε μια διαδικασία, όπως είναι ο διακρατικός δανεισμός, ο κακοπληρωτής δανειολήπτης είναι εκτεθειμένος πάντα στις ορέξεις του δανειστή. Εξάλλου είκοσι μόλις χρόνια μετά το Συνέδριο, άλλες αυτή τη φορά οφειλές, κυρίως σε Γερμανούς και Γάλλους ομολογιούχους οδήγησαν στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου, μετά την ήττα στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897.
Add comment
Comments